• Kiến thức bổ ích

    XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ VÀ SẢN XUẤT NÔNG SẢN SẠCH
    Thứ sáu, 11:01 Ngày 07/12/2018

    I. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM

    1. Trên thế giới

    Nông nghiệp hữu đang là xu hướng trên thế giới. Năm 2000, quỹ đất cho nông nghiệp hữu cơ vào khoảng 14,9 triệu ha trên toàn thế giới, doanh thu bán lẻ 17,9 tỷ USD. Sau 15 năm, diện tích canh tác hữu cơ tăng lên 50,9 triệu ha (gấp 4 lần), trong khi giá trị tăng đến 81,6 tỷ USD (gấp 5 lần). Bắc Mỹ và châu Âu là hai khu vực có doanh số bán lẻ cao nhất, theo khảo sát năm 2017 của FiBL, AMI.

    Nông nghiệp hữu cơ là một phương pháp sản xuất mà quản lý trang trại và môi trường trong trang trại như một hệ thống đơn lẻ. Nó sử dụng cả kiến thức khoa học và truyền thống để làm tăng sức mạnh cho hệ sinh thái nông nghiệp. Trang trại hữu cơ chú trọng vào việc sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên trong vùng và việc quản lý hệ sinh thái hơn là những đầu tư từ bên ngoài như phân khoáng và các hoá chất nông nghiệp. Nông nghiệp hữu cơ không sử dụng các hoá chất tổng hợp và cây trồng biến đổi gen. Có thể hiểu rộng rãi nông nghiệp hữu cơ là canh tác không sử dụng hóa chất diệt cỏ và diệt côn trùng như những hóa chất vẫn được sử dụng trong nông nghiệp truyền thống. Canh tác hữu cơ sử dụng vòng tuần hoàn của mùa vụ. Điều này có nghĩa là hàng năm người nông dân trồng những giống cây khác nhau vào những thời điểm khác nhau sao cho phù hợp. Cây trồng sẽ được sống trong một môi trường sống tự nhiên tức là có cả có dại, những sinh vật gây hại và những bệnh phá hoại mùa màng. Những người nông dân sử dụng phương pháp hữu cơ đều xử lí những vấn đề phát sinh trong tự nhiên bằng cách thay đổi các giống cây trồng trên đồng ruộng từ năm này sang năm khác. Năng suất của mùa vụ cũng từ đó mà tăng lên nhờ hiệu quả của chu trình này. Những người nông dân sử dụng phương pháp hữu cơ sẽ thường trồng những cây xen canh vào mùa thu để bảo vệ đất khỏi tác động bào mòn của gió và mưa trong suốt mùa đông. Sử dụng những cây họ đậu để xen canh còn tạo thêm ni- tơ cho đất để sử dụng cho vụ mùa sau. Một người nông dân muốn trở thành một nhà sản xuất theo phương pháp hữu cơ, họ cần có chứng chỉ công nhận hoàn thành quy trình sản xuất hữu cơ. Mỹ và hầu hết các nước châu Âu đều có những quy định cụ thể áp dụng cho sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm được trồng theo phương pháp hữu cơ. Tuy nhiên hầu hết mọi người vẫn tin rằng những thực phẩm hữu cơ vẫn không hoàn toàn không sử dụng thuốc diệt côn trùng. Họ đưa ra lý luận rằng, thuốc diệt côn trùng vẫn tồn tại trong không khí và trong môi trường của chúng ta nên không có vụ mùa nào là hoàn toàn không có hóa chất. Giá của các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ thường cao hơn các sản phẩm được sản suất theo phương thức truyền thống.

    2. Tại Việt Nam

    Việt Nam cũng nằm trong 170 quốc gia có mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ trên thế giới. Từ năm 2007 đến 2015, diện tích canh tác và nuôi trồng hữu cơ trên cả nước tăng từ 12.120 ha lên 76.666 ha, nhanh hơn tốc độ trung bình toàn cầu.

    Bắt đầu từ những năm 90, một số tổ chức phi chính phủ đã đến Việt Nam nghiên cứu, đầu tư các dự án hữu cơ. Dự án của CIDCE tại Tức Tranh, Phú Lương, Thái Nguyên; các công ty sản xuất và tiêu thụ sản phẩm hữu cơ như Ecolink, Hanoi Organic ra đời... là những bước đi đầu tiên thúc đẩy chè, rau quả hữu cơ phát triển.

    Đến năm 2004, nhiều nhóm nông dân tại Lào Cai, Tuyên Quang, Hòa Bình… được tiếp cận và thực hành nông nghiệp theo hướng hữu cơ, nhờ tham gia dự án của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp cùng Tổ chức Phát triển Nông nghiệp châu Á của Đan Mạch (ADDA).

    Dự án cho ra đời những nhóm nông dân đời đầu, tiên phong sản xuất rau hữu cơ ở Lương Sơn - Hòa Bình, Thanh Xuân - Sóc Sơn, Hà Nội; chè shan tuyết tại Bắc Hà, Lào Cai; cam Hàm Yên, Tuyên Quang...

    Từ những bước đi ban đầu, các mô hình khác dần mọc lên theo quy mô hợp tác xã, nhóm nông dân. Hiện, cả nước ghi nhận có 33 trên 63 tỉnh thành sở hữu các mô hình trồng trọt và chăn nuôi thủy sản theo hướng hữu cơ.

    Trong đó, Bến Tre là địa phương có diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ lớn nhất cả nước với hơn 3.050 ha, chủ yếu trồng dừa. Ninh Thuận đứng thứ hai với nông sản chủ lực là nho, táo.

     

    Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm hữu cơ. 

    3. Chính sách về nông nghiệp hữu cơ

     "Cần xóa bỏ tình trạng tự phong thực phẩm hữu cơ"

    (Theo SGGPO) Cả nước hiện có khoảng 70.000 ha sản xuất theo xu hướng hữu cơ, với khoảng 60 tập đoàn, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhưng vẫn chưa có chứng nhận, ngoại trừ một số tập đoàn lớn đã có chứng nhận từ các tổ chức quốc tế, còn lại chủ yếu vẫn là “tự phong”.

    Bằng việc ban hành tiêu chuẩn và xác định thế nào là thực phẩm hữu cơ, cơ quan chức năng sẽ có cơ chế pháp lý để kiểm soát tình trạng “loạn” thực phẩm nông nghiệp hữu cơ như thời gian qua, khi có rất nhiều cơ sở sản xuất thực phẩm nhưng lại “tự phong” là nông nghiệp hữu cơ.

    Theo Bộ NN-PTNT, hiện nay tốc độ phát triển cũng như nhu cầu về nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam đang gia tăng nhanh. Theo thống kê, cả nước hiện đang có khoảng 70.000 ha sản xuất theo xu hướng hữu cơ, với khoảng 60 tập đoàn, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhưng vẫn chưa có chứng nhận, ngoại trừ một số tập đoàn lớn như TH, Vinamilk và một trang trại có quy mô lớn... đã có chứng nhận từ các tổ chức quốc tế, còn lại chủ yếu vẫn là “tự phong”. Điều này không chỉ gây nhầm lẫn nghiêm trọng đối với người tiêu dùng mà còn làm ảnh hưởng tiêu cực tới nền sản xuất nông nghiệp nói riêng và ngành nông nghiệp nước nhà nói chung.

     Buổi tập huấn cho cán bộ công nhân viên về canh tác hữu cơ tại công ty sản xuất chè trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng

    4. Vì sức khỏe cộng đồng

    "Chúng tôi cổ xúy và kêu gọi người sản xuất hữu cơ thực chất vì sự phát triển của doanh nghiệp và nền nông nghiệp nước nhà. Nhưng trên hết vẫn là vì sức khỏe cộng đồng"

    Trong một chuyến công tác khảo sát thực tế gần đây tại một địa phương thuộc tỉnh Lâm Đồng chúng tôi thực sự xúc động và cảm nhận được một thông điệp không lời từ một vị cao tăng của một ngôi chùa linh thiêng ở nơi đây khi biết rằng người dân ở địa phương vẫn hàng ngày dùng nguồn nước ngầm là nước sinh hoạt. Việc bảo tồn sinh thái và thiên nhiên nơi đây chính là nét văn hóa không gì có thể so sánh.

     Ninh Gia đại ngàn hứa hẹn một miền đất linh thiêng và nền nông nghiệp nhân văn

    Ngoài việc tu tập thì các tăng ni phật tử cũng hoan hỷ tham gia lao động sản xuất tự cung tự cấp lương thực

    Không chỉ là vấn đề nguồn nước sạch cho sinh hoạt mà ngay cả nguồn thực phẩm tại chỗ cũng như nguồn thu nơi đây cũng dựa vào nông nghiệp. Vì ý nghĩa nhân văn ấy đoàn chúng tôi đã đồng tâm phát nguyện góp công sức nhỏ bé vì cuộc sống khỏe và an lành cho địa phương cũng như một ước mơ cho nền nông nghiệp nước nhà ngày càng xanh sạch và phồn thịnh!

    ThS Nguyễn Văn Quyền

    Bình luận

    TOP